Fındık koşnili (Kahverengi koşnil)(Parthenolecanium corni Bouche)(Hom.:Coccidae)
Tanımı, Yaşayışı ve Zarar Şekli :
Fındık koşnili’nin ergini 4-5 mm uzunluğunda, 3-4 mm genişliğinde
olup üzeri kubbe şeklinde kahverengi bir kabukla örtülüdür(Şekil 48). Yumurtadan
çıkan birinci dönem larvalar çok küçüktür. Çıplak gözle görmek pek mümkün
olamaz. Larvalar ince vücutlu, oval şekildedir ve beyazdır. Çok iyi gelişmiş anten
ve bacaklara sahiptirler. İkinci dönem larvaların vücutlarının üzeri sarı ve
kısmen de açık kahverengidir. Her iki dönem larva da hareketlidir. Ergin hale gelince
beslenmek için uygun bir yer arayıp genellikle iki yıllık dallara kendini tespit eder
ve artık hareket etmez. Erginin üzerinde zamanla kabuk oluşur. Bu kabuğun rengi
kızıl kahverengidir. Dişinin kabuğu altında bırakılan yumurtalar inci gibi beyaz
renktedir. Bir dişi 3000 adet yumurta bırakabilir.
Fındık koşnili Ege Bölgesi bağ alanlarında genellikle kışı 2.
dönem larva halinde asmanın gövde ve dallarının kabukları altında geçirir.
İlkbaharda beslenmeye başlar. Mayıs sonu veya Haziran başlarında kabuk altında
yumurtalar oluşur. Haziran içi ve Temmuz ayı başlarında da yumurtalar açılmağa
başlar ve yumurta açılması Eylül ayına kadar devam eder. Bu nedenle bu aylarda her
dönem Fındık koşnili’ni görmek mümkündür. Açılan yumurtalardan çıkan birinci
dönem larvalar, asmanın bir yıllık sürgünlerine, yapraklarına ve salkımlarına
geçip beslenmeye başlarlar. Ekim ve Kasım aylarında ise hemen hemen hepsi 2. dönem
larva haline gelmiş olur ve böylece kışı geçirirler. Fındık koşnili yılda bir
döl verir.
Fındık koşnili’nin ergin ve nimfleri bitkinin özsuyunu emerek
asmayı zayıflatır. Yaprak ve salkımlarda beslenir ve gezinirken tatlı madde
çıkarırlar (Şekil 48). Bu tatlı madde üzerinde saprofit mantarların üremesi
sonucunda özümleme ve solunumu engellenen bitki dolaylı olarak zarar görmüş olur.
Zarar görmüş olan salkımların taneleri kararır. Bu durum kurutmalık üzümlerde
kurutulduktan sonra da aynı kalır. Böylece ürün hem kantite ve hem de kalite
yönünden etkilenir.
![]() |
| Şekil 48. Fındık koşnili(Parthenolecnium corni)’nin erginleri ve salgıladıkları tatlımsı madde ile kaplı taneler. |
Mücadelesi :
Kültürel önlemler :
Zararlının kendini tespit ettiği yıllık çubuklar ilkbaharda
budandığında bağın yakınından uzaklaştırılmalıdır. Ayrıca, dallar üzerinde
bulunan zararlıyı bulunduğu yerde ezmek suretiyle popülasyon yoğunluğu
düşürülmelidir.
Kimyasal Mücadele
Fındık koşnili’nin bulunduğu bağlar gözlem altında tutulmalıdır.
Yumurtalı erginlerde yumurta açılma oranı %60’a ulaştığında mücadelesi
yapılmalıdır.
Kimyasal mücadelede kullanılacak ilaçlar Çizelge 2’ de yer almaktadır.