Asma Kök Uru (Agrobacterium vitis)(Syn: A. tumefaciens Ophel and Kerr.)
Tanımı, Yaşayışı ve Hastalık Belirtileri :
Kök uru hastalığını yapan bakteri Agrobacterium vitis
(Syn.A.tumefaciens) aerobic, spor oluşturmayan, gram (-), pigmentsiz ve 1-6
peritrik flagel yapısına sahiptir. Optimum gelişme sıcaklığı 25-28ºC, max.
35ºC’tır. Etmen bitkilerde gal oluşumuna neden olan “T” plasmidini
taşımaktadır.
Steril bir toprakta 1 yıldan fazla yaşayabilir. Toprağın uygun neme
sahip olması durumunda kamçıları yardımıyla günde 1 cm ilerleyebilmektedir.
İşlenen topraklarda en az 4-5 yıl konukçu olmaksızın da yaşamını
sürdürebilmektedir. Alkali topraklarda etmen daha hızla yayılabilmektedir.
A.vitis bir yara parazitidir ve herhangi bir nedenle
açılmış yaralardan bitkiye girerek ur veya tümörlere neden olmaktadır.
Köklerdeki lentiseller, herhangi bir nedenle açılmış yara yerleri,
aşı noktaları ve toprak üstü organlardaki yara yerlerinden (don, dolu, mekanik
zararlanma, vs.) giren bakteri, plasmidini bitki hücresine aktarır. Bitki hücrelerinin
tümör hücresi haline dönmesi sonucunda başlangıçta küçük, yumuşak, ten rengi ve
düzgün yüzeyli urlara neden olur. Urlar giderek büyür, renkleri koyulaşır,
sertleşir ve yüzeyleri pürüzlü bir görünüm alır (Şekil 61). Yaşlı urlar
parçalanarak toprağa dökülürler. Etmen, diğer konukçularındaki belirti dışında
asmada toprak üstü organlarda (gövde, dal, sürgün gözler vs.) urlar
oluşturmaktadır. Genç dönemde enfeksiyon oluşursa gövdede önce güç fark edilen
kabartılar oluşur. Kabartılar çatlar, giderek yara halini alır.
Antagonistleri : A. tumefaciens mücadelesinde
kullanılan A. radiobacter K 84 (Agrocin 84 )’e dayanıklıdır.
![]() |
| Şekil 61. Asma kökuru(Agrobacterium vitis)’nun meydana getirdiği urlarla kaplanmış asma. |
Mücadelesi :
Kültürel Önlemler :
Etmenle bulaşık fidanlıklardan fidan alınmamalıdır.
Bağ plantasyonları bakteriyle bulaşık olmayan topraklarda tesis
edilmelidir.
Hastalıklı bitkiler sökülerek üretim alanından
uzaklaştırılmalıdır. Asmanın söküldüğü yerin taç izdüşümünde 30-40 cm
derinlikte tecrit çukuru açılmalı ve içerisi sönmemiş kireçle doldurulmalıdır.