Dürmece (Bağ pirali) (Sparganothis pilleriana) Schiff. (Lep.: Tortricidae)

Tanımı, Yaşayışı ve Zarar Şekli :
   Kelebeklerin kanatları dinlenme durumunda vücut üzerinde bir çatı teşkil edecek şekilde örtmektedir. Erkek bireylerin hepsinde ve dişilerin bir kısmında üst kanatların fon rengi sarı bejdir. Üzerleri yaldızlı esmer kırmızımtırak veya tunç renkli üç şeritle süslenmiştir. Diğer dişilerin kanatları sarı-bejden koyu kahverengine kadar değişebilen tek renklidir. Alt kanatlar ise her iki eşeyde esmerimsi gri renkte ve ince saçaklıdır. Kanat açıklığı 14-22 mm kadardır(Şekil 27).
    Yumurtalar dişi tarafından salgılanan bir madde ile birbirine yapışan yassı bir plaka halindedir. Bir çatının kiremitleri gibi dizilmişlerdir. İlk bırakıldıklarında renkleri elma yeşili olup daha sonraları sarımsı yeşile, sarı kahverengine dönüşürler.
    Larvaların rengi alınan besine göre kirli yeşile kadar değişmektedir. Baş ve toraks plakası, parlak kahverengi veya siyahtır. Yumurtadan yeni çıkan larvalar 1.3 mm, son dönem larvalar 19 mm’dir.
    Pupa, mumya tipinde, ilk oluştuğunda sarımsı-yeşil renkte olup birkaç saat içinde kahverengine dönüşmektedir. İpek salgılarından oluşan bir ağ içinde bulunmaktadır. Erkek bireylerin boyları dişilerden daha küçüktür(Erkek 7.1 mm; dişi 7.9 mm).
    Larvalar, yumurtadan çıkar çıkmaz toprakta ve kuru yapraklar altında beslenmeksizin sonbahar ve kışı geçirirler. İlkbaharda gözlerin patlamasıyla kışlama yerini terk edip uyanan gözlere giderler ve orada beslenirler. Asmaların gelişmesine paralel, zararlarına yaprakta devam ederler, onları dürerek, birkaçını veya çiçek salkımlarını bir araya getirerek zarar verirler. Larvalar gelişmeleri süresince 6 dönem geçirmektedirler. Pupadan çıkan kelebekler çiftleştikten sonra yaprakların üst yüzeyine yumurtalarını bırakırlar. Yılda bir döl verirler.
    Gözlerin patlamasıyla açılan gözlere gelen larvalar bunları kemirerek, delerek gelişmelerini engeller. Yaprakların ve sürgünlerin oluşmasıyla onları kıvırarak birbirlerine yapıştırır, yaprakları zarf şeklinde dürerek içinde beslenirler(Şekil 27). Bu nedenle bu türe “Dürmece” adı verilmektedir. Çiçek salkımlarındaki zararları dolayısıyla meyvenin seyrekleşmesine neden olurlar. Çok bulaşık asmalarda korukları delerek, galeri açarak zarar verirler.

Doğal Düşmanlar
   Orta Anadolu Bölgesi’ndeki bağlarda zararlının doğal düşmanı olarak aşağıdaki türler saptanmıştır.

Apanteles galleriae Wilkinson (Hym.:Braconidae)
A. albipennis (Ness.)(Hym.: Braconidae)
Habrobracon pilleriana F. (Hym.:Braconidae)
Angitia sp. (Hym.:Chalcididae)
Brachmeria (=Chalcis) intermedia (Nees)(Hym.:Chalcididae)
Pimpla sp. (Hym.:Ichneumonidae)
P. examinator L. (Hym.:Ichneumonidae)
Nemorilla maculosa Meigen (Dip.:Tachinidae)
Erynnia ocypterata (Dip.:Tachinidae)

    Farklı türlerde ve fazla sayıda olmasına karşın bu türler zararlı popülasyonunu baskı altına alacak düzeyde değildir.

Şekil 27. Dürmece(Sparganothis pilleriana) ergini ve zararı.

Mücadelesi :

Kültürel Önlemler :
   Zararı saptanan bağlarda kış sonu temizliği, larvaların kışladığı kurumuş yaprakları yok etmek zorunludur. Ayrıca konukçusu olan diğer bitkiler de bağın içinde ve kenarında bulundurulmamalıdır (Örneğin Convolvulus arvensis L. Adi Tarla Sarmaşığı).

Biyolojik Mücadele :
   Doğal düşmanlarının korunması ve etkinliklerinin arttırılması için gerekli önlemler alınmalıdır.

Kimyasal Mücadele
   İlaçlamalar ilkbaharda larvaların kışlaktan çıkıp uyanan gözlere geldiği tarih esas alınarak yapılmalıdır.
    Dürmecenin mücadelesinde Çizelge 2’de yer alan ilaçlar için 10 ve 30 gün sonra yapılacak iki ilaçlama önerilmektedir. Hafif bulaşmalarda (bir sürgünde 1-2 adet larva ) 30 gün sonra yapılan tek ilaçlama yeterlidir.
    Kimyasal mücadelede kullanılacak ilaçlar Çizelge 2’ de yer almaktadır.