Bağ tripsleri (Anaphothrips vitis Pries., Drepanothrips reuteri Uzel, Haplothrips globiceps Bagnall)( Thysan.:Thripidae, Phlaeothripidae)
Tanımı, Yaşayışı ve Zarar Şekli :
A.vitis; ergin dişi 0.9-1 mm boyunda,açık sarı
renklidir. Baş beyazımtırak, nokta gözler portakal rengidir. Antenler 8 parçalıdır.
D.reuteri;ergin dişi 0.6-0.7 mm boyunda, açık sarı renklidir. Baş
açık renkli, nokta gözler kırmızıdır. Antenler 6 parçalıdır (Şekil 29).
H.globiceps; ergin dişi 1-1.4 mm boyunda, kahverengidir. Baş da
kahverengidir. Antenler 8 parçalıdır. Her üç türün de yumurtaları gözle
görülmeyecek kadar küçüktür. Yumurtadan çıkan larvalar da çok küçük olup
kanatları yoktur. Ergin gibi beslenirler. Larva ve erginlerin ağız parçaları sokucu
emicidir.
Kışı ergin halde asma kabukları altında veya toprakta bulunan
bitki artıkları arasında geçirirler. İlkbaharda gözler uyanmağa başlarken yeni
oluşan yapraklara geçerler. Erginler yumurtalarını yaprakların ve tomurcukların
içine gömer veya üzerine bırakırlar. Yeni çıkan larvalar da erginler gibi
beslenirler. Beslenme süresince birden fazla döl verir.
Bağ alanlarında yaygın olarak rastlanır ve bağın önemli
zararlıları arasında yer alırlar. İlkbaharda gözlerin açılması ile birlikte
görülür ve bütün bir vegetasyon süresince zararlarına devam ederler. Yaprakları
emmek suretiyle onların kurumasına ve dolayısıyla da ürünün azalmasına neden
olurlar. Manisa ilinde yapılan çalışmaya göre Tripslerin yaprakta meydana getirdiği
zarar %43.84 olarak saptanmıştır. Tripsler bağda sürgün , yaprak, tomurcuk, çiçek
ve tane gibi. genç dokulara yumurta koymak, özellikle beslenmek suretiyle zararlı
olurlar. Gözlerin uyanmağa başlaması ile birlikte sürgünün içine giren ergin,
genç yaprakların genellikle alt yüzünü emer. Epidermis hücrelerini boşaltır. Bunun
sonucu genç yaprak kıvrılır, kurur ve sürgünlerin büyümesi duraklar. Emilen yerler
başlangıçta beyazdır, zamanla koyulaşır ve esmer bir renk alır. Emgi yerleri
zamanla kurur ve yaprağın genel büyümesinden dolayı yırtılır, yaprak delik deşik
olur(Şekil 30) ve düşer. Yapraktan başka çiçek tomurcuğu saplarını emer ve
onların dökülmesine neden olur. Ayrıca koruk döneminde tanelere yumurta bırakırken
açtığı yaranın etrafındaki doku hale şeklinde beyazlaşır (Şekil 31).
![]() |
![]() |
![]() |
| Şekil 29. Bağ tripsi (Drepanothrips reuteri) ergini. | Şekil 30. Bağ tripslerinin yapraklarda meydana getirdiği zarar. | Şekil 31. Bağ tripslerinin tanelerde meydana getirdiği zarar. |
Doğal Düşmanları
Ege Bölgesinde İzmir ve Manisa illeri bağlarında Tripslerin doğal
düşmanı olarak Bochartia sp. (Acarina: Erythraeidae) ve Anystis
baccarrum (Linn.) (Acarina: Anystidae), Aeolothrips collaris Priesner,
A. melaleucus Haliday ve Melanthrips pallidor Priesner
(Thys.:Aeolothripidae ve Orius niger Wolf (Het.: Anthocoridae) türleri
saptanmıştır.
Ancak bu doğal düşmanların gerek yayılışı ve gerekse
popülasyon yoğunluklarının çok az olması nedeniyle halihazırda bağdaki trips
popülasyonuna etkili olamadığı düşünülmektedir. Bu doğal düşmanların
popülasyon yoğunluğunun düşük olmasının yapılan yanlış ve geniş etki
spektrumlu ilaçlardan kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu nedenle bu doğal
düşmanların etkinliklerini arttıracak önlemlere öncelik verilmelidir.
Mücadelesi :
Kültürel Önlemler :
Bağın çevresinde ve içinde kışlayabileceği barınak yerleri yok
edilmelidir. Ayrıca konukçusu olan diğer bitkiler de bağın içinde veya etrafında
bulundurulmamalıdır.
Biyolojik Mücadele
Trips’lerin bazı parazitoid ve predatörleri bağda bulunmakla
beraber, populasyon yoğunluğu ve yayılışı az olduğu için doğal düşmanları
koruyacak ve etkinliklerini arttıracak uygulamalar yapılmalıdır.
Kimyasal Mücadele :
İlkbaharda o bölgeyi temsil edebilecek nitelikteki bağlarda sürveyi
yapılır. Kimyasal mücadelesini gerektirecek popülasyon saptanır saptanmaz hemen
ilaçlamaya geçilmelidir. İlaçların uygulanmasında asmanın yeşil aksamının
tümünün ilaçlanmasına özen gösterilmelidir.
Kimyasal mücadelede kullanılacak ilaçlar Çizelge 2 ‘de yer almaktadır.