Bağda Kurşuni Küf (Botrytis cinerea Pers.)

Tanımı, Yaşayışı ve Hastalık Belirtileri :
   Eşeyli formu Botryotinia fuckeliana(de Bary)Whetsel, eşeysiz formu Botrytis cinerea Pers dir. Bağlarda etmenin yalnızca eşeysiz formu görünmektedir. Miselleri kalın, kahverengi ve bölmelidir. Çapları ortalama 11-23 mikrondur. Konidiumlar renksiz veya kül renkli, limon şeklinde veya yuvarlaktır. Tek hücrelidir. Boyutları 10-12x8-10 mikrondur. Üzüm salkımı gibi konidiforlara bağlı olarak bulunurlar. Konidioforlar uzun ve dik bir şekilde dallanmış-lardır. Koyu renkli olup uçlara doğru renkleri açılmaktadır. Ortalama boyları 1.3 mm dir.
    Uygun olmayan koşullarda etmen fungus sklerotlar oluşturur(2-4x1-3 mm). Bu sklerotlar 3-27ºC’ler arasında konidium oluşturarak çimlenirler. B.cinerea mikrokonidium da oluşturabilir. Bunlar 2-3 mikron çapında, renksiz, tek hücreli hifler üzerinde zincirler halinde oluşur. Bunların tek görevi apotesyum oluşumunda spermatizasyonu sağlamaktır. Sklerotlarda apotesyum oluşturmak üzere çimlenebilirler. Ancak apotesyumlara bağlarda ender rastlan-mıştır.
    Etmen fungus çubuklar ve mumyalaşmış taneler üzerinde oluşan sklerotların veya kabuk altında ve tomurcuklar içinde oluşan miselyumu ile kışı geçirir. İlkbaharda gelişmesi Mart ayı sonlarında olmaktadır. Hastalıklı bitki artıklarında gelişen fungus, fazla bir sıcaklığa ihtiyaç duymamaktadır. Gelişmesine ilkbahar ve yaz mevsiminde devam eden fungus, taneler normal olgunluk devresine gelince sklerotlar ve miselyumlardan oluşan konidiumlarla ilk enfeksiyonu yapmaktadır. Enfeksiyon için mutlak su damlasına veya %90 orantılı neme ihtiyaç vardır ve optimal sıcaklık 15-20^oC’dır. İnkubasyon müddeti 3-5 gün arasında değişmektedir . Marmara bölgesinde ilk enfeksiyonlara Eylül ayı başlarında rastlanmaktadır. Bilhassa sonbaharda iyi gelişen fungus kışa doğru hastalıklı bitki dokuları üzerinde tipik sklerotları oluşturur. Sklerotlar özellikle meyve kabuğunda meydana gelirler. Önce açık renkli ve yumuşak olan bu organlar kış aylarında koyu renkli bir görünüş alır ve fungusun kışlık formunu oluşturur.
    Hastalık, elverişli koşullarda bitkinin tüm yeşil kısımlarında görülebilirse de daha sık olarak salkım ve tanelerde zarar yapar. Taneler önce 3-5 mm çapında, yuvarlak, pembemsi, kızıla yakın lekeler halinde görülür. Leke tane üzerinde homojen bir şekilde büyür, büyüdükçe rengi de koyulaşır. Parmakla bastırıldığında hastalıklı kabuk, etli kısmından kolayca ayrılır. Hastalık ilerledikçe salkım ve taneler gri renkte bir küf tabakasıyla kaplanır(Şekil 58 ve 59). Taneler çatlar, çok ileri devrede buruşur ve meşinleşmiş gibi bir hal alırlar. Beyaz çeşitlerde taneler kahverengi (Şekil 60), koyu renkli çeşitlerde ise kırmızımsı renkte olurlar. Olgunlaşmış salkımlarda doğrudan ürün kaybına neden olmaktadır. Hava

Şekil 58. Bağda kurşuni küf (Botrytis cinerea)’ün tanelerdeki zararı.	Şekil 59. Bağda kurşuni küf (Botrytis cinerea)’ün salkımlardaki zararı.	Şekil 60. Bağda kurşuni küf (Botrytis cinerea)’ün asma üzerinde salkımlardaki zararı.

şartlarının fungusun gelişmesine uygun gittiği yıllarda bu kayıp daha fazla olmaktadır. Hastalık, özellikle geç hasat edilen üzüm çeşitlerinde yaygınlık göstermektedir.

Kültürel Önlemler :
Bağlarda aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalıdır.
Asmalarda güneşlenme ve havalanmayı temin etmek için iyi bir yaz budaması yapılmalıdır.
Asmalar üzümlerin olgunluk devresinde fazla sulanmamalıdır.
Salkımlarda yara yeri açan hastalık ve zararlılara karşı koruyucu önlemler yerine getirilmeli, özellikle salkım güvesine karşı çok iyi     bir mücadele yapılmalıdır.

Kimyasal Mücadele :
   İlk ilaçlama tanelerin olgunlaşma başlangıcında (ben düşme) yapılmalıdır(L-M devresi). Diğer ilaçlamalara ilacın etki süresi dikkate alınarak devam edilmelidir. İlaçlamalara son ilaçlama ile hasat arasında geçmesi gereken süre dikkate alınarak son verilmelidir.
    Kimyasal mücadelede kullanılacak ilaçlar Çizelge 2’ de yer almaktadır.