Beslenme Bozukluklari

Beslenme Bozuklukları

Azot (N) :
   Azot noksanlığında, yaprak rengi önce açık yeşil, daha sonra sarı olur. Genç sürgünler, yaprak ve salkım sapları pembeleşir veya kızarır. Sürgün büyümesi azalır. Açık kahverengi adacıklar şeklindeki ölü doku, yaprakta ana damarlar arasında görülür. Taneler küçük kalabilir, yapraklardan meyvelere azot taşınası olmadığından salkımlardaki renk değişimi de karakteristiktir. Uzun süren soğuk ve nemli havanın yarattığı nekrozlar ile mekanik zararlan-malar ve kök zararlılarının neden olduğu simptomlar azot noksanlığı ile karıştırmamalıdır.
    Azot fazlalığında sürgünler aşırı uzar ve genişler, yapraklar koyu yeşil, ince ve bazen de kaşık şeklini alır. Ancak bağ, aşırı azota toleranslıdır (Şekil 64).
Fosfor (P) :
    Fosfor noksanlığı sık rastlanmayan bir beslenme bozukluğudur. Noksanlığında sürgün ve kök büyümesi azalır, yapraklar küçük ve koyu yeşildir. Şiddetli noksanlıklarda ise yapraklar kızarır, noktalar şeklinde lekeler görülür.
    Fosfor fazlalığı ise çinko ve demir noksanlıklarında söz konusu olur.
Potasyum (K) :
   Potasyum noksanlığında, büyüme mevsiminin başlangıcında yaprakta bir renk açılması, yaprak kenarlarında pek az sayıda nekrotik lekeler oluşur. Kuru havanın devamlılığına bağlı olarak nekrotik lekelerin sayısı, büyüklükleri, şekilleri değişerek artar. Yaprak kenarları yukarı veya aşağı kıvrılır. Yaz sonunda yaşlı yaprakların rengi mor, kahverengiden koyu kahverengiye döner (kara yaprak). Özellikle kuru mevsimlerde bu noksanlığa sık rastlanır (Şekil 65 ve 66).
Mağnezyum (Mg) :
   Mağnezyum noksanlığı; ilkbaharda, küçük, kahverengi-yeşil lekelerin yaprak kenarlarında ve damarlar arasında görülmesiyle başlar. Sonra bu lekeler yaprak kenarına paralel,eliptik veya oval nekrozlar şeklinde birleşip bütünleşirler. Mevsim ilerledikçe damarlar arası dokuda renk açılmaları görülür (Şekil 67).
Kalsiyum (Ca) :
   Kalsiyum noksanlığında, yaprak kenarlarında dar bir nekrotik alan görülür. Bu nekrotik alan zamanla yaprak sapına doğru ilerler. Yeni büyüyen salkımlar uçtan kurumaya başlar.
Demir (Fe) :
   Demir noksanlığında, ince damarların aralarındaki klorofil kaybı yaprak kenarlarından başlar, damar aralarında devam eder. Yapraklar kuruyup dökülebilirler. Verimin azalması söz konusudur (Şekil 68).


Şekil 64. Asmada azot noksanlığı ve fazlalığı.	Şekil 65. Salkımda potasyum noksanlığı	Şekil 66. Yapraklarda potasyum noksanlığı.


Şekil 67. Yaprakta mağnezyum noksanlığı.	Şekil 68. Asmada demir noksanlığı.	Şekil 69. Yaprakta manganez noksanlığı.


Şekil 70. Yaprakta çinko noksanlığı.	Şekil 71. Salkımda çinko noksanlığı(Solda: Sağlıklı; Sağda: Çinko noksanlığı gösteren salkım).	Şekil 72. Sürgünde bor noksanlığı.

Manganez (Mn) :
Manganez noksanlığı yaz başlangıcında alt sürgünlerin yapraklarının renklerinin açılması, daha sonra da damarlar arasında küçük, sarı lekelerin görülmesiyle başlar. Lekeler, mozaik benzeri bir desendedir ve en küçük damarlar ile sınırlıdırlar. Bu belirtiler güneş gören yapraklarda, görmeyenlere oranla daha belirgindirler. Yapraklarda deformasyon olmaz. Sürgünlerin, yaprakların, salkımın büyümesi etkilenir (Şekil 69).
Çinko (Zn) :
Çinko noksanlığında ilk belirti, küçük yaprakların kenarlarında keskin dişlerin görülmesidir. Yapraklar asimetriktir, yaprağın bir yanı diğerinden daha büyüktür. Damar araları açık yeşilden sarıya döner, kırmızı ve siyah çeşitlerde ise kızarır. Klorotik alanlar, sonradan nekrotik alanlara dönüşür. Salkımlarda taneler gevşek ve küçüktür. Bu durum verimi azaltır (Şekil 70 ve 71).


Şekil 73. Yaprakta bor noksanlığı	Şekil 74. Salkımda bor noksanlığı.	Şekil 75. Yaprakta bor noksanlığı.

Bor (B) :
İlk belirtiler, çiçek öncesinde sürgün ucuna yakın sülüklerin renk ve şekillerinin bozulması, nekrotik bir hal alıp kurumalarıdır. Çiçek salkımları ölür. Hızlı büyüme sezonunda başlangıçta sürgün büyümesinde bir artış gözlenirken kısa süre sonra büyüme durur. Bazılarının özlerinin nekrotik hal aldığı görülür. Yaprak sapları kısa, kalındır, üzerlerinde bazen uzunlamasına lezyonlar veya nekrotik oyuklar görülür. Mevsimin ilerlemesiyle, bor noksanlığı gösteren tomurcuklar kısa, çalımsı, steril sürgünler oluşturur. Bu durumda meydana gelen üzüm salkımları ve üzümlerin de gelişmesi etkilenir. Küçük, basık, çekirdeksiz taneler oluşur. Bazen meyve eti kahverengileşir. Asmanın kökleri kısalır, kalınlaşır, uzunlamasına yarıklar görülür. Bor noksanlığı asmanın büyümesini ve verimini önemli derecede etkiler.
Aşırı borun bulunduğu durumlarda asmanın kökleri etkilenir. Genç yaprakların şekil-leri bozulur, yaşlı yaprakların uçlarında nekrozlar görülür. Ana sürgünlerin uç büyümeleri azalır. Böyle sürgünlerin ürünleri de zayıf ve kalitesiz olur (Şekil 72, 73, 74 ve 75).

Mücadelesi :
Asmaların dengeli beslenmeleri ve gizli kalmış noksanlıklarının belirlenmesi için, yaprak ve toprak analizlerinin yaptırılması gerekir. Bu analiz sonuçlarına göre öneriler yapılır.