Haziranböceği (Polyphylla fullo L.) (Col.:Scarabaeidae)

Tanımı, Yaşayışı ve Zarar Şekli :
   Ergin dişinin vücut uzunluğu 30-32 mm, antenleri küçük ve ucu topuzlu, erkeğin vücut uzunluğu 28-30 mm, antenleri büyük ve yelpaze şeklinde olup 7 parçalıdır. Vücut rengi kırmızımtırak kahverengi zemin üzerine küçük odacıklar halinde ve birbirinden ayrı çok sık beyaz pulcuklarla tamamen kaplı olup adeta un serpilmiş gibidir.
    Yumurtaları ilk günler mat krem rengindedir. Zamanla pembemsi krem rengine döner. Yumurtalar bırakıldığında, 2.8-3.0 mm kadardır. Açılmasına yakın hemen hemen iki misli olur.
    Larva büyük etli, sarımsı renkte olup şekli “C” harfine benzer. Üzeri ince, sarı ve seyrek kıllarla örtülüdür. Baş büyük, bal renginde ve öne doğru meyillidir. Göğüs kısmında gayet iyi gelişmiş üç çift bacak bulunur, bunları yürümekten ziyade toprağı kazmak için kullanır. Karnın son halkası diğer halkalardan daha büyüktür. Olgun larva toprakta ördüğü muntazam bir yuva içinde prepupa ve pupa olur. Pupa ortalama 4-5 cm boyunda ve koyu kahverengidir.
    Erginler Haziran ayının ikinci yarısı ile Temmuz ayının ilk yarısı akşam üstü güneş battıktan sonra uçuşur, çiftleşir ve tekrar toprağa girerler. Çiftleşen dişiler yumurtalarını toprağın 18-20 cm derinliğine gruplar halinde bırakırlar. Yumurtalar Temmuz ayı sonlarına doğru açılır ve çıkan larvalar ilk önce toprağın humusu ile beslenirler. Ağustos-Eylül ayında ikinci dönem larva olurlar,köklerde beslenmeye başlar ve kışı bu dönemde geçirirler. Mart ayında tekrar beslenmeye başlar, Mayıs ayı sonu ve Haziran ayı içinde üçüncü dönem larva olurlar. Bu dönem larvalar da bütün yaz boyunca beslenir, kışı istirahat halinde geçirdikten sonra ilkbaharda bir süre zararına devam eder. Prepupa ve pupa dönemlerini geçirerek ergin olur. Genellikle 2-2,5 yılda bir döl verir.
    Haziranböceği larvası asmanın kökünde zararlıdır. Özellikle kumsal yerlere yeni dikilmiş asma çubuklarını ve daha önceden dikilmiş asmaların toprak altı kısımlarını kemirmek suretiyle zarar yaparlar. Kemirilen çubuklar tutmaz. Zarar gören asmalar da zamanla kurur. Özellikle yeni dikilen bağlardaki zararı çok fazladır. Zarar oranı bazı yıllar % 50-80 olabilir. Çoğu kez yıl içinde düzenli bağ tesis etmek pek mümkün olmaz.

Doğal düşmanları :
   Ege Bölgesi’nde Haziranböceği’nin doğal düşmanlarından Scolia sp.(Hym.:Scoli-tidae) bulunmaktadır. Kuşlar da doğal düşmanlar arasında önemli yer tutmaktadır.

Kültürel Önlemler :
   Haziranböceği yumurta bırakmak için otlu yerleri tercih ettiğinden bulaşık alanları otlu bırakmamalı, larvaların hareketli olduğu ilkbahar ve yaz aylarında toprak işlemesi yapmak suretiyle larva ve yumurtalar güneş ışınları ile karşı karşıya bırakılmalıdır.

Biyolojik Mücadele :
   Doğal biyolojik kontrolü desteklemek amacıyla; otlu alanlarda ilkbahar ve yazın toprak işlemesi yapılarak yüzeye çıkan larvalar kuşların beslenmesiyle önemli derecede azaltılabilir.

Kimyasal Mücadele :
   Bu zararlıya karşı kimyasal mücadele koruyucu nitelikli olup tavsiye edilen ilaçlar entegre mücadele prensiplerine uygun değildir. Bu nedenle yalnız ihtiyaç duyulduğunda fidanlıklarda kullanılabilir. Kimyasal mücadelede kullanılacak ilaçlar Çizelge 2’de yer almaktadır.