İkinoktalı kırmızıörümcek (Tetranychus urticae Koch.) (Acarina:Tetranychidae)
Tanımı, Yaşayışı ve Zarar Şekli :
Erginin esas rengi yeşilimsidir. Dişide renk çok değişiktir. Yeşilimsi
sarı veya kahverengimsi yeşil olabilir. Yaz erginleri daha sonra turuncu veya
kızılımsı kahverengine dönüşürler. Vücudun ortasına yakın mesafede, iki tarafta
bir çift siyah leke bulunur. Bu lekeler çeşitli şekillerde olabilir ve nadiren arka
uca doğru yayılırlar. Vücut kılları oldukça belirlidir. Vücudun yan, orta ve arka
tarafında toplam 26 kıl bulunur (Şekil 49). Dişiler, erkeklerden daha büyüktür.
Boyu 0.370-0.527 mm eni 0.240-0.321 mm’dir. Erkeklerin vücudunun ön tarafı geniş,
arkaya doğru ince uzundur.
Yumurtası çok açık sarı renkte olup, şeffaf, yuvarlak ve çok
küçüktür. Çıplak gözle görmek mümkün değildir. Ortalama 0.137 mm kadardır.
Yumurtadan hemen sonraki devreye larva denir. Açık krem rengindedir.
Üzerinde hiç leke yoktur ve 3 çift bacaklıdır. Bir süre beslenen larva sakin bir
devre geçirir ki bu devrede beslenmez. Bundan sonra 1. nimf devresi başlar. Bu zamanda
vücudun iki tarafındaki lekeler belirmeğe başlamıştır. 4 çift bacaklıdır. İki
sakin devre ve nimf döneminden sonra ergin meydana gelir.
İkinoktalı kırmızıörümcek bağda kışı ergin dişi halinde
asmanın kabukları altında , çatlak ve yarıklarında, yere düşmüş yaprak ve kabuk
parçalarında, yabancıotlarda geçirmektedir. İlkbahar aylarında, genellikle Nisan
ayında havaların ısınmasıyla birlikte kışlak yerlerinden çıkarak yapraklara
yerleşir ve orada beslenmeye ve üremeye başlar.
Dişiler yumurtalarını yaprağın alt yüzüne bırakırlar.
Bırakılan yumurtalar ekolojik ko-şullara bağlı olarak 3-5 gün içinde açılırlar,
6-7 gün sonra ergin olurlar. Erginler, bir gün son-ra yumurta bırakırlar. Bir dişi
1-54 adet yumurta bırakır. Yumurtadan ergin oluncaya kadar geçen süre yine koşullara
bağlı olarak yaz aylarında 10-15 gün arasında değişiklik gösterir. Bu nedenle de
iki noktalı kırmızı örümcek kışlaktan çıkıp, tekrar kışlağa girinceye kadar
geçen süre içinde çok sayıda döl verir. Faaliyetini 13-35ºC sıcaklıklar arasında
sürdürür.
İkinoktalı kırmızıörümcek Ege Bölgesi’nde Nisan ayının 2.
yarısından itibaren görülmeğe başlar. Ancak bu devrede başka amaçlarla yer yer
kükürtlü preparatların kullanılması nedeniyle Haziran sonlarına kadar zararlı
popülasyonu baskı altında kalır. Bu aydan itibaren havaların da ısınmasıyla
beraber popülasyonda artış başlar ve yapraklarda da zararlı popülasyonuna paralel
olarak sararma ve daha sonra da kurumalar görülür.
Bağda yaprakları emmek suretiyle zararlı olur. Beslenme esnasında
yapraktaki paran-kima hücrelerini önce parçalar ve sonra öz suyunu emer. Bunun sonunda
yaprak renginde değişmeler meydana gelir, ilk beslenme ile beraber yapraklarda emgi
lekeleri görülmeye başlar. Bu lekeler başlangıçta açık sarımsı ve küçük
odacıklar halindedir. Popülasyonun artmasına paralel olarak emgi lekeleri daha
çoğalır ve göze çarpar. Yapraklar önceleri sararır, daha sonra kurur ve dökülür
(Şekil 50). Genellikle yaprağın alt yüzünde beslenirler ve beslendikleri yerde ağ
meydana getirirler. Yaprağın üst yüzünde beslenmeleri daha az olur.
![]() |
![]() |
| Şekil 49. İkinoktalı kırmızıörümcek (Tetranychus urticae) ergini | Şekil 50. İkinoktalı kırmızıörümcek(Tetranychus urticae)’in asmalarda meydana getirdiği zarar |
![]() |
![]() |
| Şekil 51. Phytoseiid ergini. | Şekil 52. Stethorus sp. ergini. |
Doğal düşmanları :
Bağda, İkinoktalı kırmızıörümceğin doğal düşmanlarından Anthocoridae,
Phytosei-idae(Şekil 51), Stethorus spp.(Şekil 52) ve Chrysopidae
türlerine bol miktarda rastlanmıştır. Bu doğal düşmanlar uygun ilaçlama
programları uygulandığında zararlıyı baskı altında tutabilmektedir.
Mücadelesi :
Kültürel önlemler : Bağda yabancı ot temizliğine dikkat edilmelidir.
Biyolojik mücadele :
Bu zararlıları baskı altına alan doğal düşmanların etkilerini
yükseltecek önlemlere yer verilmelidir. Bu amaçla kırmızıörümceklerin
popülasyonunu artıran doğal düşmanlarını öldüren geniş etki spektrumlu ilaçlar
kullanılmamalıdır.
Kimyasal mücadele :
İkinoktalı kırmızıörümcek’in yayılış gösterdiği bağ
alanları gözlem altında tutulmalı, ekonomik zarar eşiği aşıldığında kimyasal
mücadeleye baş vurulmalıdır.
Bir ilaçlama önerilmekle beraber, popülasyonun fazla olduğu
yerlerde ilacın etki süresi bitiminde eşik aşılıyorsa ikinci bir ilaçlama daha
yapılmalıdır. Hasattan sonra popülasyon yoğunluğu eşiğin üzerinde ise ilaçlama
tekrarlanabilir.
Kimyasal mücadelede kullanılacak ilaçlar Çizelge 2 ‘de yer almaktadır.