ÖNSÖZ
Üzüm, Türkiye ekonomisi ve halkımızın beslenmesi için çok önemli bir üründür. Taze, kurutulmuş ve içecek olarak değerlendirilir. Ülkemizde, 580 bin hektar alanda bağ yetiştiriciliği yapılmakta ve 3.5 milyon ton üzüm elde edilmektedir. Üzüm, önemli bir ihraç ürünü olup; 1998 yılında, 194.589 ton kuru üzüm ve 25 bin ton yaş üzüm ihraç edilerek, toplam 226 milyon ABD Doları gelir sağlanmıştır.
Bu kadar geniş alanlarda yetiştiriciliği yapılan, iç tüketim ve ihracatımız için önemli bir yere sahip olan bağlarda, tek başına veya birlikte zarar yapan, pek çok hastalık, zararlı ve yabancı ot türü bulunmaktadır. Bunların en önemlileri Salkım güvesi, Bağ küllemesi, Bağ mildiyösü, Bağ filokserası, Asma kök uru ve Bağ küskütü'dür. Daha fazla ve kaliteli ürün elde etmek için, bağ hastalıkları, zararlılar ve yabancı otlarla mücadele büyük önem arz etmektedir. Kimyasal ilaçların insan sağlığı ve çevre üzerine olumsuz etkilerini azaltmak için hastalık, zararlı ve yabancı otlar ile ekonomik ve ekolojik bir mücadele yapılması gerekmektedir. İşte bu amaçla, Bağ Entegre Mücadele Araştırma, Uygulama ve Eğitim Projesi yürürlüğe konulmuştur.
Günümüzde insan sağlığının, çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması ön plana çıkmıştır. Bu nedenle zirai mücadelenin, agro-ekosistem ve sürdürülebilir tarımsal üretimin dikkate alınarak yapılması bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu da ancak, biyolojik mücadele başta olmak üzere, kimyasal mücadeleye alternatif yöntemler ve Entegre mücadele uygulamak suretiyle sağlanabilir.
Entegre mücadele; insan sağlığı, çevre ve doğal dengeyi dikkate alan sürdürülebilir bir mücadele sistemidir. Bu nedenle, “Entegre Ürün Yönetimi” ve “Sürdürülebilir Tarımsal Üretim”in çekirdeğini oluşturur.
Ülkemizde, Entegre mücadele ile ilgili temel araştırmalar, 1970 yılında başlamıştır. 1994 Yılına kadar pamuk, elma, fındık, buğday, turunçgiller, mısır, patates, ayçiçeği, örtüaltında yetiştirilen sebzeler ve süs bitkileri, zeytin, kiraz, antepfıstığı ve bağ gibi önemli ürünlerde, Entegre mücadele projeleri yürütülmüştür. Ancak bunların hepsi, araştırma ağırlıklı çalışmalardır.
Ankara'da, 11-13 Ekim 1994 tarihlerinde yapılan bir toplantıda; Entegre mücadele çalışmaları yeniden masaya yatırılmış ve 1995 yılından sonra yürütülen Entegre mücadele projeleri, araştırma ağırlıklı olmaktan çıkartılarak, uygulama ağırlıklı hale getirilmiştir. Bu toplantıda, "Entegre Mücadele Araştırma, Uygulama ve Eğitim Politikası, Stratejisi ve Öncelikleri" gözden geçirilerek yeniden belirlenmiştir. Belirlenen politika ve stratejiye uygun olarak, 1995 yılından itibaren buğday, mısır, pamuk, patates, nohut, mercimek, örtüaltında yetiştirilen sebzeler, elma, turunçgil, fındık, zeytin, kiraz, antepfıstığı ve bağ olmak üzere toplam 15 önemli üründe; hastalık, zararlı ve yabancı otlarla mücadele için, Entegre Mücadele Araştırma, Uygulama ve Eğitim Projeleri yürürlüğe konulmuştur. Bunlar, pilot olarak seçilen illerde, programlar halinde uygulanmakta ve hızla Türkiye geneline yaygınlaştırılmaktadır.
Diğer taraftan FAO/UNDP tarafından desteklenen ve 1994-1996 yıllarında başarılı bir şekilde yürütülmüş olan "Türkiye'de Entegre Zararlı Yönetimi İçin Ulusal Bir Ağın Kurulması" isimli proje çerçevesinde, Entegre mücadele uygulanan her ürün için, TAGEM ve KKGM ile Araştırma Enstitüleri, Tarım İl ve İlçe Müdürlükleri, Üniversiteler, Sivil Toplum Örgütleri(kooperatifler, çiftçi birlikleri, özel sektör, vs.) ve Çiftçileri kapsayacak şekilde, birer "Entegre Mücadele Organizasyon Şeması" ile "Teknik İşbirliği ve Koordinasyon Ağı (Networkü)" oluşturulmuştur.
Entegre mücadele projeleri, hedef kitle olan çiftçiler için hazırlanmış olup; araştırıcı, yayımcı ve çiftçilerin işbirliği ile uygulanmaktadır. Entegre mücadele uygulamaları, önümüzdeki yıllarda daha da yaygınlaştırılacaktır. Bunun için, çiftçi eğitimine daha çok önem verilecektir. Ayrıca Entegre mücadelenin; ilaç firmaları başta olmak üzere özel kuruluşlara, sivil toplum örgütlerine, kamuoyuna ve tüketicilere tanıtılması konusunda daha çok çaba harcanacaktır.
Entegre mücadele programlarının uygulanmasında esas alınmak üzere, her önemli ürün veya ürün grubu için, birer Entegre Mücadele Teknik Talimatı hazırlanarak, yürürlüğe konulmuştur. Bu talimatlar, ilk aşamada Entegre mücadele programlarının yürütüldüğü yerlerde kullanılacak, daha sonraki yıllarda ise kademeli olarak, "Zirai Mücadele Teknik Talimatları"nın yerini alacaktır.
Entegre mücadele talimatlarında; biyolojik mücadele, biyoteknik yöntemler, dayanıklı çeşitler, genetik mücadele, mekanik ve fiziksel mücadele ile kültürel tedbirler gibi kimyasal mücadeleye alternatif yöntemlere öncelik verilmektedir. Alternatif mücadele yöntemleri ile kontrol altına alınabilen hastalık, zararlı ve yabancı otlara karşı, kimyasal mücadele tavsiye edilmemektedir. Şayet kimyasal mücadele yapılması zorunlu ise; doğal düşmanlara, insanlara ve çevreye yan etkisi düşük olan, çevre dostu ve spesifik ilaçlar önerilmektedir. Bu durumda, ilaçların etkili en düşük dozda ve doğal düşmanların en az zarar göreceği zamanlarda kullanılması, ilaçlamaların uygun alet ve ilaçlama tekniği kullanılarak yapılması esas alınmaktadır. Bu talimatlarda, uluslararası kriterlere göre seçilen ve Entegre Mücadele Programları için uygun olan ilaçlar tavsiye edilmekte, mecbur kalmadıkça riski yüksek olan ilaçlara yer verilmemektedir.
Hastalık etmenleri, zararlılar ve yabancı otların renkli fotoğraflarla tanıtıldığı Entegre Mücadele Teknik Talimatları, her önemli ürün için ayrı kitaplar halinde bastırılarak; araştırıcı, yayımcı, eğitimci ve çiftçilerin istifadesine sunulmaktadır. Turunçgil ve Elma Bahçelerinde Entegre Mücadele Teknik Talimatları bastırılarak dağıtımı yapılmıştır. Bağ Entegre Mücadele Teknik Talimatı, bu konuda basılan üçüncü kitap olacaktır. Bu talimatı, diğer ürünlerle ilgili talimatların basımı takip edecektir.
Bağ Entegre Mücadele Teknik Talimatı ile bağ hastalıkları, zararlılar ve yabancı otlara karşı, en uygun yöntem ve teknikler kullanılmak suretiyle, Entegre mücadele yapılması sağlanmış olacaktır. Bu Talimat, bağcılık yapan üreticiler, bağ ile ilgili yöneticiler, araştırıcılar ve yayımcılar için yol gösterici bir rehber, üniversite öğrencileri için de bir kaynak kitap niteliği taşımaktadır.
Bağ Entegre Mücadele Teknik Talimatının hazırlanmasında emeği geçen ve görüşleriyle katkıda bulunan, son şeklini vererek basıma hazır hale getiren, kitap halinde basılmasını sağlayan herkese teşekkür ederim. Bu talimatın, ülkemiz tarımına, bağ yetiştiricilerine ve konuyla ilgili olan bütün kişi ve kuruluşlara yararlı olmasını temenni ediyorum.
Prof. Dr. Hüsnü Yusuf GÖKALP
Bakan