Asma Yaprak Kıvırcıklığı Hastalığı (Leaf roll)

Tanımı, Yaşayışı ve Hastalık Belirtileri :
   Yaprak kıvırcıklığı bağlarda görülen çok tehlikeli bir virüs hastalığı olup dünyada bağ yetiştirilen bütün ülkelerde yaygın olarak bulunur. Bu hastalığa birden fazla virüsün neden olduğu sanılmaktadır. Asmalarda yaprak kıvırcıklığına neden olan Asma virüs A; 800 milimikron uzunlukta, bükülebilen çubuk şeklinde bir virüs, 2200 milimikron uzunlukta bükülebilen bir başka virüs ile 800 milimikron uzunlukta ve serolojik olarak Patates Y virüsü ile ilgisi olan başka bir virüs tarafından meydana getirilmektedir. Virüsler enfekteli asmanın bütün doku ve hücrelerinde bulunmaktadır. Ancak meristemin uç kısmında virüs bulunma-yabilir.
    Hastalığın belirtileri en iyi şekilde büyüme mevsiminin sonuna doğru görülebilmek-tedir. Enfekteli asmalarda genel bir bodurluk ve gelişme durgunluğu hemen göze çarpar. Gözle görülen en tipik belirti yaprakların aşağı doğru kıvrılmaları ve yaprak ayasının kırmızımsı veya sarımsı bir renge dönmesidir. Daha yaz başlangıcında alt yaprakların damar aralarındaki kısımlarda kırmızımsı ve sarımsı renkler başlar. Yaz ve mevsim sonuna doğru kırmızımsı ve sarımsı renk, yaprak ayasının tamamını kapsadığı halde ana damarları yeşil olarak kalır(Şekil 63). Enfekteli asmalarda meyve salkımları çok kısadır. Meyveler geç olgunlaşır. Sağlıklı asmaların meyveleri olgun renklerini aldığı halde enfekteli olanların meyveleri yeşil ve beyazımsı kalır. Yaprak kıvırcıklığı virüsü Amerikan anaçlarında latent olarak kalabilir. Birçok ülkeye bu anaçlar vasıtasıyla yayılmıştır. Virüsün zayıf ırkları ile enfekteli asmalarda belirtiler daha zayıftır. Enfekteli asmaların floem dokusu dejenere olur. Parankima ile floem iletim dokuları nekroze olur ve asma büyüyemez.
    Virüs meyve verimini % 10 - 70 oranında azaltabildiği gibi şeker oranını da düşürür. Asmada kök gelişimi durur ve asma dondan çok zarar görür. Kardinal ve Emperor gibi çeşitler çok zarar görür, pazar değeri kalmaz. Fransa’daki Amerikan anaçlarında %54 oranında gizli(Latent) enfeksiyonlar görülmüştür. Meyvesi beyaz olan Sultani çekirdeksiz gibi üzüm çeşitlerinde virüs yapraklarda kırmızımsı renk meydana getiremediği halde yapraklar hafifçe sararma gösterir. Bu nedenle bu çeşitte hastalığı anlamak güçtür.
    Hastalık, enfekteli aşı kalemi ve Amerikan anaçları ile yayılabilir. ABD, Yugoslavya ve Fransa’da asma yaprak kıvırcıklığı virüsünün doğal olarak çok hızlı yayıldığı görülmüştür. Son yıllarda Unlubit’lerin (Planococcus ficus, P.citri ve P.longispinus) asmalarda yaprak kıvırcıklığı yapan “Asma virüs A”nın vektörü olduğu saptanmıştır.

Mücadelesi :

Kültürel Önlemler :
   Sağlıklı asma üretimi için, virüssüz ve sağlıklı asmalardan aşı kalemi ve üretim materyali temin edilmelidir. Ayrıca kullanılacak Amerikan anacı ile üzüm çeşidi asmalarının virüs yönünden endekslenmiş temiz fertlerinden üretilmesi gerekmektedir. Hastalıklı anaç ve asmalar derhal sökülmelidir.

Kimyasal Mücadele :
   Pamuklu bitler özellikle Asma virüs A’yı naklettiklerinden bu zararlıya karşı mücade-le yapmak gerekmektedir.

sekil 063.gif (58368 bytes)
Şekil 63. Yaprakta Leaf roll virüsü’nün belirtisi(Sonbaharda).