13

13. KİRAZ BAHÇELERİNDE ENTEGRE MÜCADELE PROGRAMLARINDA KULLANILACAK İLAÇLAR

Kiraz bahçelerinde uygulanan Entegre mücadele programlarında, kimyasal mücadele en son çare olarak düşünülecektir. Yabancıot mücadelesi; toprak işleme, çapalama ve biçme şeklinde yapılacaktır.

Kiraz Bahçelerinde Entegre Mücadele Teknik Talimatında; biyolo-jik mücadele, biyoteknik yöntemler, biyogenetik mücadele, dayanıklı çeşitler, mekanik ve fiziksel mücadele ile kültürel tedbirler gibi, kimyasal mücadeleye alternatif yöntemlere öncelik verilmiştir. Alternatif mücadele yöntemleri ile kontrol altına alınabilen hastalık, zararlı ve yabancı otların mücadelesinde, kimyasal mücadele tavsiye edilmemiştir. Kimyasal müca-dele yapılması zorunlu olan hastalık ve zararlıların mücadelesinde ise “Zirai Mücadele Teknik Talimatlarında” önerilen bütün ilaçlar değil; insan sağlığı, çevre ve biyolojik denge üzerine olumsuz etkisi çok düşük olan veya hiç bulunmayan, çevre dostu ve spesifik ilaçlar tavsiye edilmiştir. Geçici olarak tavsiye edilen bazı konular dışında, riski yüksek olan ilaçlar, bu talimata alınmamıştır.

İlaçların seçimi, uluslararası standartlar dikkate alınarak alınmıştır. Bunun için, konu uzmanı araştırıcılardan oluşan komisyonlar teşkil edilmiştir. Bu komisyonlar, uluslararası kuruluşlar tarafından geliştirilen kriterleri kullanarak, ilaçları etkili madde grupları itibariyle değerlendir-miştir. Bu kriterlere göre ilaçlar; insan sağlığı, memeli hayvanlar, doğal düşmanlar (parazitoitler, predatörler, entomopatojenler), bal arıları, kuşlar ve balıklara yan etkileri ile çevre ortamlarındaki (toprak, su, hava) kalıcılıklarına göre puanlanmıştır. Bu puanlama sonucu, 7(yedi) ve 7‘nin altında puan alanlar, Entegre mücadele programlarında tavsiye edilmiştir. Ancak bunlar da Öncelikli Olarak Tavsiye Edilen İlaçlar ve İkinci Derecede Tavsiye Edilen İlaçlar olmak üzere iki gruba ayrılarak önerilmiştir.

Bazı hastalık, zararlı ve yabancı otların mücadelesinde, Entegre mücadele programları için uygun ilaç bulunmaması veya sayısının çok az olması nedeniyle, böyle konularda puanı 7’nin üzerinde olan bazı ilaçlar geçici olarak tavsiye edilmiştir.

Karışım ilaçların seçiminde, risk puanı yüksek olan etkili madde esas alınmıştır. Bundan sonra ruhsat alacak ilaçlar da aynı kriterlere göre değerlendirilecek ve bu talimattaki ilgili bölüme yazılacaktır. Bunun için, ilaç listelerinde boş satırlar bırakılmıştır.

Entegre mücadele programında yapılacak ilaç tavsiyelerinde, öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar grubundakiler tercih edilmelidir. İlaçlar, doğal düşmanların en az zarar göreceği zamanlarda kullanılmalı ve ilaçlamalar, uygun alet ve uygulama tekniği kullanılarak yapılmalıdır.

Fungal ve bakteriyel hastalıklara karşı koruyucu ilaçlama yapılır. Bu nedenle Entegre mücadele programı uygulanacak bahçede; yapılan göz ile inceleme sonunda, bir yıl önce hastalık görüldüyse, bu hastalığa veya hastalıklara karşı, kültürel önlemlere ek olarak ilaçlı mücadele yapılır. Kök çürüklüğü hastalıklarına karşı, hastalığın belirlendiği her dönemde ilaçlama yapılabileceği gibi, İlkbaharda kültürel önlemlerle birlikte ilaçlı mücadele yapılması daha uygun olur.

Yukarıdaki esaslar göz önüne alınarak, kiraz bahçelerinde Entegre mücadele programlarında tavsiye edilen ilaçlar, Çizelge 2'de verilmiştir.

Çizelge 2. .Kiraz Bahçelerinde Entegre Mücadele Programında Tavsiye Edilen İlaçlar ve Dozları

1. Kiraz sineği (Rhagoletis cerasi L.)

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar
Bromophos, 360 g/l	EC	125 ml
Malathion, 650 g/l	EC	100 ml
Malathion, 190 g/l	EC	300 ml
Malathion, %25	WP	250 g
Formothion, 336 g/l	EC	150 ml
Diazinon, 630 g/l	EC	75 ml
Diazinon, 185 g/l	EC	200 ml
Trichlorphon, 600 g/l	EC	100 ml
Fenthion, 525 g/l	EC	125 ml
Fenitrothion, 550 g/l	EC	150 ml

2. Elma yaprakbükeni (Archips rosanus L.)

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar
Phosalone, 350 g/l	EC	170 ml
Phosalone, %30	WP	200 g
Malathion, 650 g/l	EC	100 ml
Malathion, %25	WP	250 g
Etrimfos, 520 g/l	EC	150 ml
Diazinon, 630 g/l	EC	70 ml
Diazinon, 185 g/l	EC	150 ml
Fenitrothion, 550 g/l	EC	150 ml
Tau-fluvalinate, 240 g/l	FL	30 ml

3. Tomurcuk tırtılları [Hedya nubiferana Haw., Spilonota ocellana (Schiff.), Recurvaria nanella Hubn.]

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar
Malathion, 650 g/l	EC	125 ml
Malathion, 190 g/l	EC	400 ml
Diazinon, 630 g/l	EC	75 ml
Diazinon, 185 g/l	EC	200 ml
Deltamethrin, 25 g/l	EC	30 ml
Fenitrothion, 550 g/l	EC	150 ml

4. Adi yaprakbükücüsü (Archips xylosteanus L.)

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar
Phosalone, 350 g/l	EC	170 ml
Phosalone, %30	WP	200 g
Malathion, 650 g/l	EC	100 ml
Malathion, %25	WP	250 g
Etrimfos, 520 g/l	EC	150 ml
Diazinon, 630 g/l	EC	70 ml
Diazinon, 185 g/l	EC	150 ml
Fenitrothion, 550 g/l	EC	150 ml
Tau-fluvalinate, 240 g/l	FL	30 ml

5. Akarlar (Kırmızı örümcekler)

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar
Kükürt, % 80	WP	400 g
Bromopropylate, 500 g / l	EC	100 ml


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar
Fenbutation oxide, 500 g / l	SC	30 ml
Dicofol, 195 g/l	EC	150 ml
Quinomethionate, %25	WP	40 g
Cyhexatin, %25	WP	125 g
Cyhexatin, 632 g / l	FL	50 ml
Tebufenapyrad, %20	WP	37.5 g
Formothion, 336 g / l	EC	150 ml

6. Kiraz sülüğü (Caliroa limacina Retz.)

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar
Malathion, 190 g/l	EC	200 ml
Formothion, 336 g/l	EC	150 ml
Diazinon, 185 g/l	EC	200 ml

7. Meyve ağacı dipkurtları (Capnodis spp.)

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar


Geçici olarak tavsiye edilen ilaçlar
Oxydemeton-methyl, 265 g/l	EC	150 ml
Azinphos-methyl, 230 g/l	EC	200 ml

8. İzmir Haziran böceği [Polyphylla turkmenoglui (Petr.)]

Etkili madde adı ve oranı	Form. Tipi	Doz (Preparat)	Açıklama
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar


Geçici olarak tavsiye edilen ilaçlar
Endosülfan, %32.9	WP	8 g / m²	Taç izdüşümünün alanı(m²)esas alınır
Chlorpyrifos-ethyl, %25	WP	15 g / m²	Taç izdüşümünün alanı(m²)esas alınır

9. Kiraz siyah yaprakbiti [Myzus cerasi (F.)]

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar
Pirimicarb, %50	WP	50 g


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar
Bromophos, 360 g / l	EC	125 ml
Malathion , 190 g / l	EC	300 ml
Malathion , 650 g / l	EC	100 ml
Malathion , %25	WP	250 g
Phosalone, 350 g/l	EC	200 ml
Phosalone, %30	WP	200 g
Formothion, 336 g/l	EC	150 ml
Diazinon, 630 g/l	EC	75 ml
Diazinon, 185 g/l	EC	200 ml
Fenitrothion, 550 g/l	EC	100 ml

10. Bakla zınnı [Tropinota hirta (Poda)]

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar


Geçici olarak tavsiye edilen ilaçlar
Endosülfan, %32.9	WP	150 g
Endosülfan, 360 g/l	EC	150 ml

11. Zeytin kabuklubiti [Parlatoria oleae (Colv.)]

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar
Malathion, 650 g/l	EC	150 ml
Malathion, 190 g/l	EC	500 ml

12. Armut kaplanı [Stephanitis pyri (Fabr.)]

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar
Phosalone, %30	WP	200 g
Phosalone 350 g/l	EC	150 ml
Malathion, 650 g/l	EC	100 ml
Malathion, 190 g/l	EC	300 ml
Malathion, %25	WP	200 g
Diazinon, 630 g/l	EC	75 ml
Diazinon, 185 g/l	EC	200 ml
Fenthion, 525 g/l	EC	150 ml

13. Ağaç kızılkurdu (Cossus cossus L.)

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar


Geçici olarak tavsiye edilen ilaçlar
Dichlorvos,550 g/l	EC	200 ml

14. Ağaç sarıkurdu (Zeuzera pyrina L.)

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar
Diazinon, 630 g/l	EC	75 ml
Diazinon, 185 g/l	EC	200 ml
Fenthion, 525 g/l	EC	150 ml


Geçici olarak tavsiye edilen ilaçlar
Dichlorvos, 550 g/l	EC	200 ml

15 . Monilya (Mumya) hastalığı [Sclerotinia laxa (Aderh.) Ruhl.]

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar
Thiophanate-methyl, %70	WP	60 g
Thiram, %80	WP/ WG	150 g


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar
Carbendazim, % 50	WP	75 g

16. Yaprak lekesi hastalığı [Blumeriella jaspii (Rehm.)]

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar
Carbendazim, %50	WP	60 g

17. Yaprak delen hastalığı (Coryneum beijerinckii Oud.)

Etkili madde adı ve oranı	Form. Tipi	Doz (Preparat/ 100 lt su)	Açıklama
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar
Bakır sulfat, % 98 + Sönmemiş kireç	Bordo Bulamacı	3000g + 1500g	l. ilaçlama dozu
Bakır sulfat, % 98 + Sönmemiş kireç	Bordo Bulamacı	1000g + 500g	2. ilaçlama dozu
Bakır oksiklorid, %50	WP	800 g	l. ilaçlama dozu
Bakır oksiklorid, %50	WP	400 g	2. ilaçlama dozu
Bakır oksit, %50	WP	800 g	1. ilaçlama dozu
Bakır oksit, %50	WP	400 g	2. ilaçlama dozu
Thiram , %80	WP/WG	300 g
Ziram, %80	WP	300 g
Maneb, %80	WP	300 g


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar

18. Bakteriyel kanser ve zamklanma (Pseudomonas syringae pv. syringae Van Hall. ve P.s.pv. morsprunorum Wormald.)

Etkili madde adı ve oranı	Form. Tipi	Doz (Preparat/ 100 lt su)	Açıklama
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar
Bakır sülfat %98 + Sönmemiş kireç	Bordo Bulamacı	1000 g + 500 g	1. ilaçlama dozu
Bakır sülfat %98 + Sönmemiş kireç	Bordo Bulamacı	600 g + 300 g	2. ilaçlama dozu


İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar

19. Demir noksanlığı

Etkili madde adı ve oranı	Form. Tipi	Doz
Etkili madde adı ve oranı	Form. Tipi	Yaprak ilaçlaması (Preparat/100 lt su)	Toprak ilaçlaması (Preparat./Ağaç)
Metalik demir (Chelate), %5	WP	50 -100 g	50-300 g
Metalik demir (Chelate), %6	WP	50 -100 g	50-300 g
Karaboya( Fe SO4), %90-95	Kristal		1-3 kg