8.1.8. Kiraz siyah yaprakbiti [Myzus cerasi (F.) (Hom.: Aphididae )]

            Kiraz siyah yaprakbiti erginleri, genel olarak yuvarlak vücutlu, parlak siyah renkli ve koyu esmer parıltılıdır. Corniculusları iyi gelişmiştir. Bunlar silindir şeklinde olup, uç kısma doğru incelmiştir. Vücut uzunluğu 2 mm’dir. Yumurtaları siyah ve uzunca ovaldir (Şekil 29/a).

            Kışı kiraz ve vişne ağaçlarının tomurcuklarının etrafında ve dallarda yumurta döneminde geçirir. İlkbaharda nimfler çıkar ve yaprakların alt yüzünde beslenirler. Burada çoğalarak birkaç döl verir. Mayıs-haziran aylarında, kanatlı erginler meydana gelir. Kanatlı erginler, ara konukçulara göç ederek orada yaşamını sürdürür. Sonbaharda tekrar esas konukçusu olan kiraz ve vişne ağaçlarına döner. Burada çiftleşirler. Çiftleşen dişiler, ağaçların tomurcuklarının etrafına ve dallara yumurta bırakır. Bu döllenmiş yumurtalar kışı geçirir. Bazı yerlerde, bazı bireyler, yaz mevsiminde ara konukçularına göç etmeyip, esas konukçusu olan kiraz ve vişne ağaçları üzerinde hayatını sürdürebilir.

            Kiraz siyah yaprakbitinin erginleri ve nimfleri, yapraklarda ve sürgünlerde öz suyunu emerek zarar yaparlar. Ayrıca salgıladıkları tatlımsı maddeler nedeniyle, fumajine neden olurlar. Erginler ve nimfler, yaprakların alt yüzlerinde koloniler oluşturarak beslenirler. Bunun sonucu yapraklar kıvrılıp, buruşur ve sürgünler gelişemez (Şekil 29/b).

            Kiraz siyah yaprakbitinde saptanan doğal düşmanlar aşağıda verilmiştir:

Parazitoitleri

Aphidius matricariae Hal. (Hym.:Aphidiidae)

Ephedrus pericae Frogg. (Hym.:Aphidiidae)

Trioxys angelicae (Hal.) (Hym.:Aphidiidae)

Asephes vulgaris Walker (Hym.:Pteromalidae)

Predatörleri

Chrysoperla carnea Sth. (Neur.:Chrysopidae) (Şekil 30)

Episyrphus balteatus (De Geer) (Dip.:Syrphidae)

Scaeva selenitica (Meigen) (Dip.:Syrphidae)

Adalia bipunctata (L.) (Col.:Coccinellidae)

Adalia decempunctata (L.) (Col.:Coccinellidae)

Adalia fasciatopunctata revelierei (Muls.) (Col.:Coccinellidae)

Harmonia quadripunctata (Pont.) (Col.:Coccinellidae)

Pilophorus pusillus Reuter (Het.:Miridae)

a) Kültürel önlemler

            Çoğalmalarını engellemek için, kiraz bahçelerinde Yabancı ot müca-delesine önem verilmelidir. Bahçenin içinde ve yakınında yaprakbitlerine duyarlı bitkilerin yetiştirilmemesine özen gösterilmelidir.

            Diğer yaprak bitlerinde olduğu gibi, Kiraz siyah yaprakbitinin de çok etkili predatörleri ve parazitoitleri bulunmaktadır. Predatörlerden, özellikle; chrysopidler, coccinellidler ve syrphidler; parazitoitlerden de Aphidius türleri(Şekil 30, 31, 32, 33), biyolojik mücadele açısından çok önemlidir.

	a
	b
Şekil 29. Kiraz siyah yaprakbiti (Myzus cerasi)’nin: a) Kanatlı ve kanatsız ergini, yumurtası ve dal üzerinde kışı geçiren yumurtaları; b) Yapraktaki zararı.

 

Şekil 31. Predatör böcek Coccinella septempunctata : a) Larvası, b) Ergini; c) Yaprakbiti ile beslenirken.

Şekil 32. Predatör böcek, Syrphus sp. : a) Larva, b) Ergin, c)Yaprakbiti ile beslenirken.

a	b
Şekil 33. Yaprakbitini parazitleyen Aphidius sp. (a) ve parazitlenmiş yaprakbitleri(b).

            Bu doğal düşmanları, korumak ve etkinliklerini artırmak için gerekli tedbirler alınmalıdır. Bu faydalılar, bol bulunan bahçelerden, hiç bulunmayan veya az bulunan bahçelere bulaştırılmak suretiyle de biyolojik mücadelede kullanılabilir. Bunların, insektaryumlarda kitle halinde üretilerek bahçelere salınması da düşünülebilir. Ancak bu şekilde yapılacak biyolojik mücadele daha masraflıdır. Bu nedenle; faydalılara zararsız veya az zararlı ilaçları tercih etmek ve ilaçlama zamanını, bunların en az zarar göreceği şekilde ayarlamak suretiyle, doğal düşmanlar korunmalıdır.

            Sadece Kiraz siyah yaprakbitini hedef alan kaplama ilaçlamalardan kaçınılmalıdır. Yaprakbiti popülasyonu, ekonomik zarar eşiğinin üzerine çıkması halinde, yalnız bulaşık ağaçlar ilaçlanmalıdır. İlaçlamalarda spesifik yaprakbiti ilaçları kullanılmalıdır.

            Kiraz siyah yaprakbiti mücadelesinde kullanılacak ilaçlar ve dozları Çizelge 2’ de verilmiştir.