Tanımı, yaşayışı ve zarar şekli
Bakla zınnı erginleri, yaklaşık 10 mm boyunda ve siyah mat renkli-dir. Vücudunun üzeri sık ve oldukça uzun sarı tüylerle kaplıdır. Elitranın üzerinde beyaz lekeler bulunur (Şekil 34). Larvaları manas tipindedir.
Bu zararlı kışı larva ve ergin döneminde toprakta geçirir. İlkbaharda, meyve ağaçlarının ve diğer bitkilerin çiçek açtıkları zaman çıkan erginler, daha çok çiçeklerle beslenirler. Yumurtalarını humusça zengin topraklara bırakırlar. Yumurtadan 1-2 hafta sonra çıkan larvalar, otların kökleri ile bes-lenirler. Gelişmesini 6-9 hafta içinde tamamlayarak, toprakta oluşturdukları bir boşlukta pupa olurlar. Bu pupalardan çıkan erginler, kışı toprakta geçirir-ler. Ergin böcekler, ertesi yıl İlkbahar aylarında kışlaklarını terk ederek, çiçeklerde zarar yapar. Larvaların kuru toprakta gelişmeleri yavaş olup; 15°C’nin altındaki sıcaklıklarda larva gelişmesi tamamen durur. Erginleri günün güneşli saatlerinde çok hareketlidir. İlkbahar sonunda, popülasyonu en yüksek seviyeye ulaşır. Bazı bölgelerde temmuz ortasına kadar uçuştukları görülür.Ergin böcekler, meyve ağaçlarının ve diğer bitkilerin çiçeklerinin dişi ve erkek organlarını, genç yaprakları, hatta tomurcuk ve meyveleri yiyerek zarar verirler.
Bakla zınnı polifag bir zararlıdır. Turunçgiller dahil bütün meyve ağaçları, bağ, hububat, süs bitkileri, bazı sebze ve yabancı otlarda zarar yapar.
Ülkemizde, Scolia quadripunctata F. (Hym.:Scoliidae), bu zararlı-nın doğal düşmanı olarak saptanmıştır.
![]() |
|
Şekil 34. Bakla zınnı (Epicometis hirta) ergini. |
a) Kültürel önlemler
Ağaçların çiçekli olduğu dönemde yapılacak kimyasal mücadele, döllenmeyi sağlayan balarısına ve diğer böceklere zararlı olduğu için, Bakla zınnı mücadelesinde kültürel önlemler çok önemlidir. Bunun için toprak işlemesi ile toprakta bulunan yumurta, larva ve erginlerin zarar görmesi ve böylece zararlı popülasyonunun düşmesi sağlanmalıdır.
b) Mekanik mücadele
Bakla zınnı erginleri, günün güneşli saatlerinde çok hareketlidir. Bu nedenle, erginlerin az hareketli oldukları sabahın erken saatlerinde, ağaçların altına çarşaflar serilmeli ve ağaçlar kuvvetlice silkelenerek, ergin böceklerin çarşafın üzerine düşmesi sağlanmalı ve düşen böcekler toplanarak öldürülmelidir.
Ağaçların altına, mavi renkli kaplar veya leğenler yerleştirilir ve bu kaplar yarısına kadar su ile doldurulur. Ergin böcekler, mavi renge yönelerek, kapların içindeki suya düşer. Düşen böcekler, her gün toplanarak imha edilir.
c) Biyoteknolojik mücadele
Ülkemizde henüz ruhsatlı olmayan mavi renkli cezbedici tuzaklar, bazı ülkelerde bu zararlının mücadelesinde kullanılmaktadır.
d) Kimyasal mücadele
Bu zararlının mücadelesinde, çok zorunlu olmadıkça kimyasal mücadele tavsiye edilmemektedir. Popülasyonun çok yüksek olduğu bahçelerde, bir miktar arı kaybı da göze alınarak, uygun bir ilaç kullanılarak kimyasal mücadele yapılabilir. Mücadeleye karar verebilmek için, Bakla zınnı erginlerinin ve zararının görülmesi gerekir. Bu nedenle, ağaçların pembe tomurcuklarının görüldüğü zamandan itibaren, erginlerin çıkışı gözlenmelidir. Ergin böcekler topraktan çıkıp, çiçeklerle beslenmeye başladığı zaman bir ilaçlama yapılmalıdır.
Bakla zınnı mücadelesinde kullanılacak ilaçlar ve dozları Çizelge 2’de verilmiştir.