8.2.7. Kiraz halkalı leke virüs hastalığı (Tatter leaf)

            Hastalığın etmeni, “Prunus necrotic ringspot virus”unun bir ırkıdır. Bu virüs, %50'ye kadar varan verim düşüklüğüne ve fidanlıklarda, %60'a ulaşan anaç-kalem uyuşmazlığına sebep olmaktadır.

            Bu virüs, köklü ve köksüz kalem, aşı gözü, tohum ve çiçek tozu ile taşınır.

            İlkbaharda, ağaçlarda sürgün oluşumu başladıktan hemen sonra, yapraklarda belirgin olmayan, açık ve koyu yeşil renkte beneklenme ve bu beneklerin arasında, koyu griden kahverengine kadar değişen renkte, sayısız nekrozlar görülür. Bu nekrozlar, genellikle gayri muntazam olup; nadiren yuvarlaktır. Zamanla nekrozlar dökülür ve yaprak delik deşik olur. Nekroz olan yerlerde, gelişme olmayacağı için, yaprakların şekli bozulur (Şekil 47/a). Ayrıca yapraklarda açık yeşil benekler, küçük halkalar ve bantlar görülür. Bu belirtiler, yaşlı yapraklarda gizli kalmaktadır. Genç yapraklarda ise maskelidir. Ancak bu durum, çeşitlere göre değişebilir. Hastalık, meyve gelişiminde gecikmeye, meyvelerde çökmeye ve şekil bozukluğuna sebep olur (Şekil 47/b).

            Kiraz, vişne, erik, şeftali, kayısı, idris, badem bu hastalığın konukçularıdır.

• Bu virüs çiçek tozları ile de taşındığı için, eski bahçeleri hastalıktan korumak hemen hemen imkansızdır. Ancak iyi bir budama, gübreleme ve bakım yapılarak, ağaçlardan mümkün olduğu kadar fazla ürün almaya çalışılmalıdır.
• Yeni bahçeler, eskilerden uzak yerlerde ve virüsten arındırılmış fidanlarla kurulmalıdır.
• Fidanlıklar, her vejetasyon döneminde kontrol edilerek, hastalık belirtisi gösteren fidanlar, hemen sökülüp yok edilmelidir.
• Hastalıklı ağaçlardan tohum, aşı kalemi vs. gibi üretme materyali alınmamalı, üretim materyali alınacak ağaç, sağlam görünüşlü olmalı ve ayrıca teste tabi tutulmalıdır.

b) Kimyasal mücadele

            Bu virüs hastalığının, kimyasal mücadelesi yoktur.

	a
	b
Şekil 47. Kiraz halkalı leke virüs hastalığının: a) Yapraktaki; b) Meyvedeki belirtileri.