Yaprak kıvırcıklığı hastalığı, Ülkemizde şeftali yetiştirilen bütün bölgelerde görülür. Hastalığın ekonomik önemi çok büyüktür. Epidemi yaptığı yıllarda, tüm yapraklar dökülür. Ağaç yeniden yaprak vermek için zorlanır ve sonunda zayıflar. Meyveler olgunlaşmadan dökülür. Meyveler, direkt enfeksiyon aldıkları zaman, kaliteleri düşer. Bu hastalık, ekstrem koşullarda şeftali ağaçlarını tamamen kurutabilir.

            Hastalığın miselleri, dokuda intersellüler olarak gelişir. Suni ortamda oluşmazlar. Ascus adı verilen askospor keseleri, silindir şeklinde veya oval olup, genellikle yaprakların üst yüzeyinde, açıkta meydana gelirler. Üst kısımları, alt kısımlara göre daha geniştir. Ascusların içinde 8 adet askospor bulunur. Askosporlar, tek hücreli ve renksizdir. Ascustan çıktıktan sonra, yaprağın üzerinde beyaz ve pembe renkte bir örtü oluştururlar. Askosporların tomurcuklanması ile konidi sporlar oluşur. Konidi sporlar, tek çekirdekli ve ince çeperlidir. Tomurcuklanma, bazen ascus içinde de oluşabilir. Bunlar, bitkinin çeşitli kısımlarına yayılırlar ve zamanla çeperleri kalınlaşır.

            Yaprak kıvırcıklığı hastalığının hayat çemberi Şekil 5’de verilmiştir. Şekilde görüldüğü gibi fungus kışı, konukçusunun bazı kısımlarında kalın çeperli konidi spor ve misel halinde geçirir. İlkbaharda, bu konidi sporlardan hif denilen iplikçikler meydana gelir. Bunlar da yaz konidi sporlarını oluştururlar. Fungus, yaprağın epidermis hücrelerinden veya stoma denilen gözeneklerinden giriş yapar. Şeftali ağaçlarında, yeşil organlar görülür görülmez enfeksiyonlar başlar. Sporlar, minimum 10ºC, optimum 20ºC sıcaklıkta çimlenirler. 26-30ºC sıcaklıklarda ise gelişme durur. Bu sebeple, ilkbaharı takip eden sıcak havalarda, hastalıklı ağaçlarda ani düzelmeler görülür.

 

Şekil 5. Yaprak kıvırcıklığı (Taphrina deformans) hastalığının hayat çemberi.

Şekil 6. Yaprak kıvırcıklığı (Taphrina deformans) hastalığının yapraklardaki zararı.

            Yaprak kıvırcıklığı hastalığı yaprak, sürgün ve meyvelerde zarar yapar. Hastalanan yapraklar sarı ve beyaz bir renge dönerler. Yapraklar kıvrılır ve spiral bir şekil alırlar. Erken enfeksiyon alan yapraklar, büyüyemez ve dal üzerinde kururlar(Şekil 6). Geç enfeksiyonlarda ise yaprağın sadece bir bölümü hastalanır. Hasta yapraklar, normal yapraklardan daha kalındır. Nemli havalarda yapraklar üzerinde, konidi sporlardan meydana gelen bir tabaka oluşur. Hastalıklı genç sürgünler, kalınlaşır ve gelişmeleri çok yavaşlar. Böyle sürgünlerde, hastalıklı yaprak buketleri oluşur. Sürgünler üzerinde, kırmızı renkte ve kalın kabarıklar meydana gelir. Enfeksiyon, gözlerin patlaması sırasında olursa, sürgün gelişemez, boğum araları kısalır. Böyle sürgünlerin üzerinde kurumuş buketler görülür. Meyve üzerindeki belirtiler, genellikle meyvenin bir kısmında sarı-kırmızı renkte, gelişigüzel şişkinlikler şeklinde kendini gösterir. Bunlar zamanla koyulaşır. Meyve tümörlü bir görünüm alır. Bazen meyveler, çekirdek evine kadar yarılabilirler.

            Bu hastalık, şeftaliden başka bademde de zarar yapar.

            Yaprak kıvırcıklığı hastalığını azaltacak veya kontrol altına alabilecek, etkili kültürel tedbirler bulunmamaktadır.

            Yaprak kıvırcıklığı hastalığına karşı, tomurcuklar kabarmaya başladığı zaman, bir defa ilaçlama yapılır. Ancak çok çeşit ile kurulmuş olan bahçelerde, farklı çeşitlerin gözlerinin farklı zamanlarda uyanacağı dikkate alınmalıdır. Bu hastalığın, ilaçlama zamanının doğru olarak belirlenebilmesi ve yapılan ilaçlamanın etkili olabilmesi için, “6.3.” bölümünde belirtilen kontrol ve incelemeler yapılmalıdır.

            Yaprak kıvırcıklığı hastalığının kimyasal mücadelesinde kullanılacak ilaçlar ve dozları, Çizelge 4'de verilmiştir.