8.1.8. Badem gözkurdu
[Anthonomus amygdali Hugst. (Col.:Curculionidae )]Tanımı, yaşayışı ve zarar şekli
Şeftalide diğer Meyve gözkurtları (Anthonomus spp.) da zararlı olmasına rağmen, genel olarak Badem gözkurdu zararlı olmaktadır.
Badem gözkurdu erginleri, 3-4.2 mm boyunda ve koyu kahveren-gindedir. Üst kanatlar, erkeklerde gri, dişilerde ise sarı renkte ve üç çizgi ile desenlenmiştir. Hortumu kırmızı veya kahverenginde, kanatları ise noktalı ve mattır. Olgun larva bacaksız, az çok silindirik yapıda ve beyaz renklidir(Şekil 23). Başı kırmızımsı kahverengi, boyu 4.8-5.5 mm'dir. Yumurtaları oval yapılı ve süt beyazı renktedir.
Badem gözkurdunun yaşayışı, diğer gözkurtlarından biraz farklıdır. Dişiler, sonbaharda barınaklarından çıkar ve 2 hafta kadar, odun ve çiçek gözlerinde beslenir. Bunlar, ertesi yıl açacak gözlere, yumurtalarını bırakır. Yumurtadan çıkan larvalar, kış boyunca gözlerde beslenir. İlkbaharda pupa, daha sonra da ergin olur.
Badem gözkurdu, başta badem olmak üzere, şeftali, erik, kiraz, ceviz, elma, ayva ve ateş dikeninde zarar yapar. Zararlının larvaları çiçek tomurcuklarında, erginleri ise çiçekler, taze yapraklar, filizler ve sürgün-lerde beslenerek zarar yapar (Şekil 23). Larvaların saldırısına uğrayan çiçekler açılmaz ve meyve bağlamaz. Böyle çiçekler, kahverengileşerek yanık manzarası gösterir.
Doğal düşmanları
Ülkemizde, Badem gözkurdunun doğal düşmanları tespit edilmemiştir.
Mücadelesi
a) Mekanik mücadele
Gözlerin patlamasından itibaren, çiçek tomurcukları görülünceye kadar, ağaçların altına çarşaf serilmeli ve dalları sallayarak, Badem gözkurdu erginlerinin veya içinde henüz çıkmamış ergin bulunan çiçek tomurcuklarının, çarşaf üzerine düşmesi sağlanmalı ve sonra bunlar toplanıp imha edilmelidir.
![]() |
|
Şekil 23 . Meyve gözkurdu (Anthonomus sp.)’nun : a) Ergini, b) Gözlere yumurta bırakan ergini, c) Larvası, d) Pupası. |
b) Kültürel önlemler
Kışın veya budama sırasında, şeftali ağaçlarının dalları kontrol edilmeli ve zarar görmüş gözlerin bulunduğu dallar kesilerek yakılmalıdır.
c) Kimyasal mücadele
Ergin faaliyeti görüldüğü zaman, darbe yöntemine göre örnekleme yapılmalı, Ekonomik zarar eşiğinin üzerinde olan bahçelerde ilaçlama yapılmalıdır. Badem gözkurdu, sonbaharda da faaliyet gösterdiği için, zararlı bu mevsimde de takip edilmelidir.
Badem gözkurdu mücadelesinde kullanılacak ilaçlar ve dozları, Çizelge 4'de verilmiştir.